แห่และรับขันหมากอย่างไรให้ถูกต้อง ถูกวิธี

2016.08.15 154,993

งานแต่งงานแบบไทย ๆ เป็นพิธีการที่สวยงาม ละเอียดอ่อน  และเต็มเปี่ยมไปด้วยความหมาย ทุกขั้นตอน ทุกพิธีการมีเสน่ห์และแฝงไปด้วยความหมายในตัวเอง อย่างพิธีแห่และรับขันหมากที่เรากำลังพูดถึงกันอยู่นี้ จัดเพื่อเป็นการประกาศให้คนทั่วไปรับทราบว่าบ่าวสาวคู่นี้กำลังจะแต่งงานกันอย่างถูกต้องตามประเพณี

 

ในอดีตพิธีหมั้นกับพิธีแต่งงานจะจัดขึ้นคนละวัน โดยจะมีการหมั้นหมายกันไว้ก่อน จากนั้นจึงค่อยเข้าพิธีแต่งงานในภายหลัง ทำให้สมัยโบราณมีทั้งขันหมากหมั้น และขันหมากแต่งงาน โดยความแตกต่างอยู่ที่ของในขันหมาก และขันหมากหมั้นจะไม่มีพิธีตั้งขบวนและแห่ขันหมาก แต่จะเป็นการมอบขันหมากหมั้น และของหมั้นให้กับผู้ใหญ่ฝ่ายหญิง หรือสวมแหวนหมั้นเท่านั้น สำหรับสมัยนี้ส่วนใหญ่จะทำพิธีหมั้นวันเดียวกับพิธีแต่งงาน จึงรวมเอาทั้งขันหมากหมั้น และขันหมากแต่งไว้ด้วยกัน

 

 

คลิกเพื่อดูรายละเอียดของ Mittaneeya Wedding

 

ขันหมากหมั้น

 

ขันหมากหมั้นเป็นขันหมากที่ฝ่ายชายเป็นผู้จัดเตรียมให้กับฝ่ายหญิง โดยมากนิยมเป็นขันเงินหรือขันทอง ภายในขันประกอบด้วยหมากและของหมั้นตามที่ตกลงกันไว้ หมากดิบ 8 ผล ซึ่งจะต้องตัดให้ติดกันทั้ง 8 ผล หรือตัดเป็นคู่ ๆ ละ 2 ผลก็ได้ ฝานก้นหมากทุกผลแล้วทาก้นหมากด้วยปูนแดงหรือชาดแดง พลู 4 เรียง ๆ ละ 8 ใบ ถั่วเขียว 1 ถุง ข้าวเปลือก 1 ถุง  งาดำ 1 ถุง  ข้าวตอก 1 ถุง  ใบเงิน ใบทอง ใบนาก เมื่อนำใส่ขันเรียบร้อยแล้วจึงนำผ้ามาคลุม

 

ในพิธีหมั้นจะมีเพียงขันหมากหมั้นตามที่กล่าวมาข้างต้นเท่านั้น จะไม่มีขนมไทย ต้นกล้วย ต้นอ้อย หรือพิธีกั้นประตู และไม่มีการนับของหมั้นแต่อย่างใด จะมีแต่เชี่ยนหมากพลูสำหรับไหว้ญาติผู้ใหญ่ ซึ่งฝ่ายชายจัดเตรียมขันหมากหมั้น เพื่อทำการหมั้นหมายฝ่ายหญิง โดยให้เถ้าแก่ฝ่ายชายเป็นผู้นำไปมอบให้กับเถ้าแก่ของฝ่ายหญิง เหตุที่ต้องมีหมากในขันหมากก็เพราะในสมัยก่อนเวลาเดินทางมาขอลูกสาวให้ลูกชายต้องเดินทางไกล ให้ผู้เฒ่าผู้แก่รับประทานหมากพร้อมพูดคุยกัน และการให้ของหวานเป็นของชำร่วยงานหมั้นก็เพราะต้องเดินทางไกลตอนกลับ น้ำตาลจะให้พลังงานและมีแรงเดินทางกลับบ้านนั่นเอง

 

 

คลิกเพื่อดูรายละเอียดของ Pex Photohobby

 

การยกขันหมากหมั้น

 

เมื่อถึงฤกษ์ที่กำหนดไว้ เถ้าแก่ขันหมากหมั้นจะทำการยกขันหมากหมั้นไปยังบ้านของฝ่ายหญิง ซึ่งฝ่ายหญิง ต้องจัดเถ้าแก่ไว้ต้อนรับเช่นกัน และเมื่อขันหมากหมั้นยกมาถึง จะมีเด็กผู้หญิงทำหน้าที่ถือพานหมากออกมาต้อนรับ ในพานประกอบไปด้วย หมาก พลูที่เจียนและจีบเป็นคำ ใส่ไว้เป็นจำนวนคู่

 

พอขันหมากหมั้นมาถึงเด็กจะส่งพานหมากพลูให้กับเถ้าแก่ของฝ่ายชาย เมื่อเถ้าแก่ฝ่ายชายรับแล้ว ก็จะให้เงินเป็นของขวัญ พร้อมทั้งคืนพานหมากให้ด้วย หลังจากรับพานหมากกลับคืนมาแล้ว จะเดินนำไปยังสถานที่ที่ฝ่ายหญิงจัดไว้เพื่อทำพิธีหมั้น และเตรียมทำพิธีหมั้นต่อไป

 

คลิกเพื่อดูรายละเอียดของ sitphotograph

 

ขันหมากแต่งงาน

 

การจัดขันหมากเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ในพิธีแต่งงานแบบไทย โดยฝ่ายชายจะเป็นผู้เตรียมจัดขบวนแห่พร้อมด้วยพานขันหมากต่าง ๆ มาบ้านฝ่ายหญิงในวันแต่งงาน ซึ่งขันหมากในแต่ละพื้นที่จะมีความแตกต่างกัน แต่ส่วนใหญ่จะประกอบด้วยขันหมากเอก ขันหมากโท และบริวารขันหมากอื่น ๆ

 

ขันหมากเอก เป็นขันเดี่ยวหรือขันคู่ขึ้นอยู่กับประเพณีองแต่ละท้องถิ่น ส่วนใหญ่นิยมจัดของในขันหมากที่มีความหมายเป็นมงคล และจัดเป็นคู่ ซึ่งนอกจากจะทำให้ดูสวยงามแล้ว ยังถือเคล็ดจากคำว่า “คู่” อีกด้วย โดยชุดขันหมากเอกจะประกอบด้วยดังนี้

 

1. พานเชิญขันหมาก เป็นพานเดียวในขบวนขันหมากที่ฝ่ายหญิงต้องเป็นผู้เตรียม โดยให้เด็กผู้หญิงจากฝ่ายเจ้าสาวถือต้อนรับขบวนขันหมากของฝ่ายชาย

 

2. พานขันหมาก ประกอบด้วย พลู 2 พาน โดยในพานจะมีหมาก 8 ผล, พลู 4 เรียง ๆ ละ 8 ใบ, ถุงเงิน 2 ใบ, ถุงทอง 2 ใบ ข้างในบรรจุ ถั่วเขียว, งาดำ, ข้าวเปลือก, ข้าวตอก และซองเงิน 1 ซอง ซึ่งการประดับพานขันหมาก นิยมประดับด้วยดอกรัก ดอกบานไม่รู้โรย ที่หมายถึงความรักที่ยั่งยืน

 

3. พานสินสอด สำหรับใส่เงิน ทอง เพชร นาคหรือสินสอดอื่น ๆ ตามที่ได้ตกลงไว้ โดยจะใส่ในพานเดียวกัน หรือเป็นสองพานก็ได้ ซึ่งพานนี้จะมีผ้าคลุมไว้ (ส่วนมากใช้ผ้าลูกไม้) ภายในพานนอกจากสินสอดที่เป็นเงินทองแล้ว จะต้องมีใบเงิน ใบทอง ใบนาค กลีบกุหลาบ กลีบดาวเรือง กลีบบานไม่รู้โรย ดอกมะลิ ดอกรัก ถุงเงิน และถุงทอง

 

4. พานแหวนหมั้น เป็นพานขนาดเล็ก ใช้สำหรับวางแหวนหมั้น อาจประดับพานด้วยดอกไม้เพื่อความสวยงามก็ได้ ซึ่งในกรณีที่มีพิธีหมั้นและพิธีแต่งงานในวันเดียวกัน ก็จะมีพานแหวนหมั้น แต่หากหมั้นกันไว้ก่อนแล้ว ก็จะไม่มีพานแหวนหมั้นนี้

 

5. พานธูปเทียนแพ ประกอบด้วยธูป เทียนแพ และกระทงดอกไม้ ธูปเทียนแพที่ถูกต้องและเป็นสิริมงคลต้องเรียงลำดับให้ถูกต้อง โดยเริ่มจากแพเทียนอยู่ล่างสุด วางธูปแพเหนือแพเทียน และวางกระทงดอกไม้บนสุดเหนือแพธูป

 

6. พานผ้า เป็นพานสำหรับไหว้ผู้ใหญ่ ในสมัยก่อนจะมีแค่พานธูปเทียนแพเท่านั้น แต่ในปัจจุบันแบ่งออกเป็น 2 ส่วน ได้แก่ พานผ้าสำหรับไหว้บรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว ประกอบด้วย ผ้าขาวสำหรับนุ่ง ผ้าสำหรับห่ม เทียน ธูปหอม และดอกไม้ 1 กระทง ส่วนอีกพานใช้สำหรับไหว้ญาติผู้ใหญ่หรือพ่อแม่ทั้งสองฝ่าย ประกอบด้วย ผ้าขาวสำหรับนุ่ง ผ้าห่ม หรือเสื้อผ้าก็ได้

 

7. ร่มสีขาว 2 คัน โดยจะให้เถ้าแก่ 2 ฝ่ายถือ

 

8. ต้นกล้วย 1 คู่ ต้นอ้อย 1 คู่ ในอดีตการนำต้นกล้วย ต้นอ้อยมาอยู่ในขันหมากก็เพื่อให้บ่าวสาวเอาไปปลูก และเก็บกินได้ในอนาคต แต่ปัจจุบันสถานที่จัดงานมักไม่ค่อยเอื้ออำนวย จึงเปลี่ยนจากต้นกล้วย ต้นอ้อยเป็นหน่อกล้วย หน่ออ้อย และจัดใส่พานแทน โดยกล้วยและอ้อยสื่อถึงการทำมาค้าขายเจริญรุ่งเรือง อีกทั้งต้นกล้วยยังหมายถึงการมีลูกเต็มบ้านหลานเต็มเมือง

 

 

 

 

 

คลิกเพื่อดูรายละเอียดของ Mittaneeya Wedding

 

ขันหมากโท เป็นขันหมากบริวารของขันหมากเอก ส่วนมากนิยมจัดให้ได้อย่างน้อย 9 คู่ ซึ่งแต่ละถาดต้องมีกระดาษสีแดงวางปะหน้าไว้เพื่อความเป็นสิริมงคล โดยขันหมากโทประกอบด้วย

 

1. พานขนมมงคล 9 อย่าง จำนวน 1 คู่ เช่น ทองหยิบ ทองหยอด ฝอยทอง ทองเอก ขนมจ่ามงกุฎ ขนมเสน่ห์จันทร์ ขนมลูกชุบ ขนมหม้อแกง ขนมข้าวเหนียวแดง ขนมข้าวเหนียวแก้ว หรือขนมชั้น ซึ่งในสมัยก่อนจะใช้ขนมโบราณ อย่างขนมกง ขนมทองเอก ขนมชะมด ขนมสามเกลอ ขนมโพรงแสม ขนมรังนก แต่ปัจจุบันหายากแล้ว และหลายคนก็ไม่รู้จักแล้ว ส่วนขนมที่ไม่นิยมนำมาใช้ในงานมงคล คือ ขนมต้มแดง ต้มขาว   

 

2. พานไก่ต้ม พานหมูนอนตอง (หมูสามชั้นต้มแล้วนำไปวางบนใบตอง)

 

3. พานวุ้นเส้น 1 คู่

 

4. พานมะพร้าว 1 คู่

 

5. พานกล้วยหอม (จำนวนหวีต้องเป็นคู่) และส้ม 1 คู่

 

6. พานส้มโอ 1 คู่

 

7. พานชมพูเพชร 1 คู่

 

8. พานคู่ขนมเสน่ห์จันทร์หรือขนมเปี๊ยะ 1 คู่

 

9. พานขนมกล่อง จำนวนตามญาติผู้ใหญ่ที่เราจะแจก ซึ่งจะใช้ขนมอะไรก็ได้แล้วแต่ความเชื่อของแต่ละบ้าน

 

10. พานผ้าสำหรับเซ่นไหว้บรรพบุรุษ ประกอบด้วย ธูป 5 ดอก เทียน 2 เล่ม มะพร้าวอ่อน 1 คู่ กล้วยน้ำหว้า 2 หวี ไก่ต้ม 1 ตัว หมูนอนตอง 1 ที่ เหล้า 1 คู่ และผ้าขาว 1 พับ (ประมาณ 4 ศอก หรือ 2 เมตร)

 

คลิกเพื่อดูรายละเอียดของ Double n studio

 

การแห่ขันหมาก

 

เป็นพิธีที่ต่อจากทำพิธีสงฆ์ ซึ่งพิธีการแห่ขันหมากเป็นขนบธรรมเนียมที่ปฏิบัติสืบทอดกันมาตั้งแต่สมัยโบราณ อีกทั้งยังถือเป็นการแสดงความเคารพต่อพ่อแม่ฝ่ายเจ้าสาว และสื่อให้เห็นว่าฝ่ายชายยกย่องและให้เกียรติสู่ขอฝ่ายหญิงอย่างครบถ้วนตามประเพณี ส่วนฝ่ายหญิงก็ยินดีต้อนรับฝ่ายชายเข้ามาเป็นสมาชิกใหม่ในครอบครัว

 

ในขบวนขันหมากที่แห่มานั้น ฝ่ายชายจะเป็นผู้เตรียมสิ่งของมายังบ้านฝ่ายหญิงในวันแต่งงาน โดยจะจัดขบวนขันหมากในลักษณะดังนี้

 

 

1. เถ้าแก่และเด็กนำขันหมาก (เด็กผู้ชาย) โดยในตอนเริ่มขบวนเถ้าแก่จะอยู่เรียงต่อจากเจ้าบ่าว แต่เมื่อเดินทางมาใกล้ถือหน้าบ้านเจ้าสาว เถ้าแก่ก็จะเป็นฝ่ายออกมารับหน้า ซึ่งถือว่าเป็นแทนเจ้าบ่าว

 

2. เจ้าบ่าวถือช่อดอกไม้เล็ก ๆ หรือพานธูปเทียนแพรก็ได้ ซึ่งเมื่อเริ่มแห่ ขบวนตอนแรกเจ้าบ่าวขบวนอยู่หน้าสุดของขบวน ตามด้วยเถ้าแก่ ส่วนต้นกล้วยและต้นอ้อยที่เดินตามเจ้าบ่าวมานั้น เมื่อขบวนเคลื่อนย้ายมาถึงหน้าบ้านแล้ว ให้มาอยู่หลังสุดก่อนขบวนรำ

 

3. คนถือซองเงิน พ่อแม่เจ้าบ่าว

 

4. คู่ต้นกล้วย-ต้นอ้อย

 

5. ขันหมากเอก (ญาติผู้ใหญ่ถือ)

 

6. คู่พานขันหมากพลู

 

7. พานขันหมากเงินสินสอด พานทองหมั้น

 

8. พานแหวนหมั้น พานธูปเทียนแพ

 

9. คู่พานผ้าไหว้

 

10. ขันหมากโท (ญาติหรือเพื่อนถือ)

 

11. คู่พานขาหมู

 

12. คู่พานวุ้นเส้น

 

13. คู่พานมะพร้าว

 

14. คู่พานกล้วยหอม-ส้ม-ชมพูเพชร

 

15. คู่พานส้มโอ

 

16. คู่พานขนมมงคล 9 อย่าง

 

17. คู่พานขนมเสน่ห์จันทร์หรือขนมเปี๊ยะ

 

18. คู่พานขนมกล่อง

 

19. ขบวนรำ

 

 

คลิกเพื่อดูรายละเอียดของ Mittaneeya Wedding

 

ขั้นตอนพิธีแห่ขบวนขันหมาก

 

1. ตั้งขบวนขันหมาก ตามรูปแบบการจัดขบวนที่ถูกต้อง โดยควรตั้งขบวนห่างจากบ้านเจ้าสาวระยะหนึ่ง และก่อนเริ่มเดินขบวนจะมีการโห่ร้องรับกัน 3 ครั้ง เพื่อให้สัญญาณว่าขันหมากพร้อมแล้วที่จะเคลื่อนขบวน จากนั้นจึงค่อยเดินขบวนมาถึงบ้านเจ้าสาว

 

2. เมื่อขบวนขันหมากมาถังยังบ้านเจ้าสาวหรือสถานที่จัดงาน ก็จะมีการโห่ร้องรับกันอีก 3 ครั้ง เพื่อบอกฝ่ายเจ้าสาวว่าเจ้าบ่าวเดินทางมาถึงแล้ว จากนั้นจะมีเด็กผู้หญิงของทางฝ่ายเจ้าสาวถือพานหมากที่จัดไว้เป็นคู่มาต้อนรับ และมารับพานดอกไม้ธูปเทียนจากเจ้าบ่าว แล้วจึงเริ่มบทสนทนาดังนี้

 

ผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าสาว : วันนี้มาทำอะไรกัน

ผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าบ่าว : วันนี้เป็นวันดีเป็นสิริมงคล นำขันหมากและลูกเขยมาให้

 

3. ญาติเจ้าสาวจะมาคอยทำพิธีกั้นประตู โดยจะยืนเป็นคู่ ถือผ้าแพรหรือสร้อยเงินสร้อยทองเพื่อกันไม่ให้เจ้าบ่าวเข้าไปหาเจ้าสาวได้ หากจะเข้าไปต้องจ่ายค่าธรรมเนียมแก่ผู้เฝ้าประตู

 

หลังจากเสร็จสิ้นการแห่ขันหมากของฝ่ายชาย และฝ่ายหญิงทำการรับขันหมากเรียบร้อยแล้ว ก็จะเข้าสู่พิธีกั้นประตูเงิน ประตูทอง โดยพิธีนี้จะดำเนินการโดยญาติและเพื่อนฝั่งเจ้าสาว จากนั้นจะเข้าสู่พิธีสู่ขอ นับสินสอด พิธีหมั้น พิธีรดน้ำสังข์ พิธีรับไหว้ พิธีปูที่นอน และพิธีส่งตัวต่อไป

 

 

ค้นหาแพลนเนอร์สุดเจ๋งได้ที่นี่

 

 

เตรียมงานแต่งแบบไทยได้ง่าย ๆ ที่นี่:

ทบทวนลำดับขั้นตอน พร้อมเสริมเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยในพิธีเช้า
8 ข้อสรุปขั้นตอนแต่งงานประเพณีของไทย เข้าใจง่ายชัวร์ 
เตรียมงานพิธีสู่ขอและหมั้นเน้นเรียบง่าย แบบจัดเองได้สบาย ๆ 
พิธีเรียงหมอน-ส่งตัวเจ้าสาว พิธีแบบไทยที่บ่าว-สาวควรรู้ 
สู่ขอ สินสอด หาฤกษ์ ของใช้แต่งงาน แบบเข้าใจง้ายง่าย 



บทความที่เกี่ยวข้อง

3,434 0

4 ทีมเวดดิ้งแพลนเนอร์สุดเจ๋ง ที่จะทำให้งานแต่งงานของคุณสมบูรณ์แบบที่สุด

4,400 0

[NEW!] รวม 4 เวดดิ้งแพลนเนอร์ สุดครบเครื่องเรื่องจัดงานแต่ง แบบไม่ต้องเหนื่อยวัดดวง

  • เวดดิ้งแพลนเนอร์
  • จัดงานแต่ง
  • แพลนเนอร์
  • งานแต่ง
  • แต่งงาน
4,915 0

7 Step พิธีแต่งงานแบบจีนสไตล์อาตี๋อาหมวยสมัยใหม่ ไม่ยุ่งยากถูกใจผู้ใหญ่

  • พิธีแต่งงาน
  • chinese
  • แต่งงาน
  • ceremony
  • organize

แนะนำผู้ให้บริการ

10,293 1

PaR WEDDING

กรุงเทพมหานคร
  • วางแผนแต่งงาน
  • แต่งแบบไทย
38,515 64

อิงรัก

กรุงเทพมหานคร
  • วางแผนแต่งงาน
  • แต่งแบบไทย
39,809 73

Mittaneeya Wedding

กรุงเทพมหานคร
  • วางแผนแต่งงาน
  • ธีมงานแต่ง & นานาชาติ
24,985 12

Sweet Blossom Organizer

สระบุรี
  • วางแผนแต่งงาน
  • แต่งแบบไทย
16,613 129

Chormuang Wedding planner chiangmai

เชียงใหม่
  • วางแผนแต่งงาน
  • แต่งแบบไทย
21,964 24

moon & mercury

กรุงเทพมหานคร
  • วางแผนแต่งงาน
  • แต่งแบบไทย


Are you a member?

Welcome back to HappyWedding.Life

FORGOT YOUR PASSWORD? Reset it here
Use your preferred social network
Are you not a member yet?
About Happy Wedding Life

Announcement

เนื่องจากมีการอัพเกรดระบบใหม่ การ Login เข้าสู่ระบบจำเป็นต้องทำการเปลี่ยนรหัสผ่านก่อน หากคุณไม่สามารถ login ได้กรุณาเปลี่ยนรหัสผ่าน ที่นี่


FORGOT YOUR PASSWORD? Reset it here
Are you not a member yet?
About Happy Wedding Life
{{ alertMessage.text }}