มาทำความรู้จักกับประเพณีกินแขกแต่งงาน พิธีแต่งงานแบบไทยล้านนาในยุคปัจจุบันกันเถอะ

2018.07.12 3,648

บ่าวสาวรุ่นใหม่ส่วนใหญ่จะคุ้นเคยกับพิธีแต่งงานแบบไทยๆ กันอยู่แล้ว คงจะพอเรียบเรียงกันคร่าวๆ ได้บ้างว่าการจัดงานแต่งงานแบบไทยๆ จะต้องมีขั้นตอนอะไรบ้าง แต่ประเทศไทยเราไม่ได้มีแต่คนภาคกลาง หนุ่มสาวชาวเหนือที่เข้ามาทำงานในเมืองกรุงก็มีอยู่มาก ซึ่งหากว่าคุณมีแฟนเป็นคนเหนือ การรู้หลักประเพณีการแต่งงานแบบคนเหนือไว้บ้าง ก็ถือว่าเป็นประโยชน์กับตัวคุณมากเลยทีเดียว เพราะในอนาคตคุณอาจจะต้องจัดงานแต่งให้ถูกต้องตามประเพณีของคนเหนือก็ได้



และหากว่าเราจะพูดถึงพิธีแต่งงานที่ถูกต้องตามประเพณีของคนเหนือแล้วล่ะก็ คุณอาจจะเคยได้ยิน “ประเพณีกินแขกแต่งงาน”  หรือ “พิธีแต่งงานแบบล้านนา” กันมาแล้วบ้าง ซึ่งพิธีแต่งงานแบบล้านนาในยุคปัจจุบันนี้ ได้มีการปรับเปลี่ยนให้เข้ากับยุคสมัยมากขึ้น โดยการผสมผสานเข้ากับพิธีแต่งงานแบบภาคกลาง ซึ่งแต่ก่อนพิธีแต่งงานจะนิยมจัดที่บ้านของฝ่ายหญิง และฝ่ายชายต้องย้ายเข้าบ้านพ่อแม่ของฝ่ายหญิงหลังจากแต่งงาน แต่ปัจจุบันทั้งสองฝ่ายสามารถตกลงกันได้ว่าจะจัดที่ไหนและจะย้ายเข้าบ้านหรือไม่ย้ายเข้าก็สามารถทำได้เช่นกัน งั้นเอาเป็นว่าเรามารู้จักกับประเพณีการแต่งงานแบบชาวล้านนากันไว้ดีกว่า ว่ามีขั้นตอนประยุกต์อย่างไรบ้าง


เมื่อทั้งสองฝ่ายตกลงปลงใจที่จะแต่งงานกัน ฝ่ายชายจะให้ผู้ใหญ่มา จาเทิง (จ๋าเติง) หมั้นหมายกันไว้ก่อน จากนั้นฝ่ายชายจะหาฤกษ์งามยามดี เพื่อจัดพิธีแต่งงาน โดยก่อนการจะถึงวันแต่งงาน จะต้องเตรียมตัวสำหรับแต่งงานดังนี้

1. สิ่งที่เจ้าสาวต้องเตรียม ฝ่ายหญิงจัดเตรียมสถานที่ (บ้าน) ให้พร้อมรับพิธีแต่งงาน จัดเตรียมที่นอนหมอน มุ้ง เตรียมห้องหอ ซึ่งในอดีตนั้น ฝ่ายหญิงสาวจะต้องทอผ้าขึ้นเพื่อทำเป็น สะลี (ฟูกรองนอน) ทอผ้าปูที่นอน ผ้าห่ม หมอน เตรียมไว้ พอใกล้วันแต่งงานก็จะต้องตกแต่งบ้านให้สะอาดเรียบร้อย ประดับด้วยดอกไม้ต่างๆ

2. สิ่งที่เจ้าบ่าวต้องเตรียม ฝ่ายชายจะต้องเตรียมขบวนแห่ขันหมาก และเครื่องประกอบพิธีแต่งงาน ประกอบไปด้วย หีบผ้าใหม่ ดาบ ถุงย่าม (ถุงขนัน) ขันหมาก ขันไหว้ ต้นกล้วย ต้นอ้อย อย่างละ 1 คู่ ขันสินสอด ขันหมากหมั้น (กรณีหมั้นพร้อมแต่ง) สะลี หมอน มุ้ง ผ้าห่ม (อาจจะมีไม่มีก็ได้) สิ่งของเหล่านี้ เป็นของที่จะต้องเตรียมมาในวันแต่งงาน โดยอาจจะมีการจัดขบวนแห่ขันหมากอย่างเอิกเกริก จากบ้านเจ้าบ่าวมายังบ้านเจ้าสาว

3. ทยอยบอกกล่าวเชิญชวนญาติผู้ใหญ่ให้มาร่วมงาน  ก่อนวันแต่งงานอย่างน้อย 1 สัปดาห์ พ่อแม่ของทั้งสองฝ่าย จะเริ่มทยอยเชิญแขกเหรื่อฝ่ายตนเองให้มาร่วมงาน

4. เตรียมอาหารสำหรับเลี้ยงแขก โดยญาติสนิทมิตรสหายคนในหมู่บ้านที่เป็นพ่อบ้านแม่บ้านจะมาช่วยกันทำอาหาร

5. ในเช้าวันแต่งงาน จะต้องทำพิธีขึ้นท้าวทั้งสี่ โดยพิธีการนี้จะต้องให้ปู่อาจารย์ ซึ่งเป็นผู้อาวุโสของคนในหมู่บ้านเคารพนับถือมาเป็นผู้ประกอบพิธี ส่วนเครื่องพลีกรรมในพิธี อาจจะช่วยกันทำ หรือให้ปู่อาจารย์ผู้ประกอบพิธีเป็นผู้จัดเตรียมให้ก็ได้


ขอเจ้าบ่าว (ขอเขย)

ในเช้าวันแต่งงาน เมื่อทุกอย่างเป็นไปตามกำหนด ฝ่ายเจ้าสาวจะไปขอเจ้าบ่าว โดยจะเรียกว่า ไปขอเขย โดยมีผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าสาวเป็นคนไปเจรจา  ซึ่งจะต้องมีพานดอกไม้ธูปเทียน ไปพูดเชิญกับพ่อแม่ของเจ้าบ่าวด้วยถ้อยคำอันเป็นมงคลว่า“มาวันนี้ก็เพื่อมาขอเอาแก้วงามแสงดี มาไว้เป็นมงคลบ้านโน้น” ทางพ่อแม่ฝ่ายเจ้าบ่าว ต้องมีขันข้าวตอกดอกไม้และขันหมากเป็นเครื่องต้อนรับและกล่าวฝากตัวลูกชายไปเป็นลูกเขยว่า “ลูกชายข้าก็รักดั่งแก้วดั่งแสง จะร้ายดีอย่างใด ก็ขอได้ช่วยสั่งช่วยสอนเขาเถอะ” จากนั้นเจ้าบ่าว และขบวนขันหมากจะแห่ไปยังบ้านเจ้าสาวให้ทันตามฤกษ์ที่กำหนด


ขบวนแห่ขันหมาก

เมื่อถึงเวลาแห่ขันหมาก เจ้าบ่าวจะสวมสะพายดาบอันเป็นเครื่องหมายแห่งชายชาตรี พร้อมกับมีญาติพี่น้อง และแขกเหรื่อฝ่ายเจ้าบ่าวตั้งขบวนแห่ขันหมาก มีเครื่องประกอบขบวนโดยมีขันดอกไม้นำหน้า ตามด้วยบายศรี ขันหมากหมั้น ขันหมาก หีบผ้า กล้วยอ้อย เป็นต้น  ในขบวนมีกลองซิ้งม้องกับปี่แนตีบรรเลง เพื่อให้เกิดความครึกครื้นในขบวน  ส่วนแขกที่ร่วมงานจะเดินในขบวนแห่ขันหมาก ไปหาเจ้าสาวยังบริเวณพิธี เมื่อพร้อมแล้วทางฝ่ายเจ้าสาว จะส่งตัวแทนไปเชิญขบวนแห่ฝ่ายเจ้าบ่าวเข้าบ้าน


ขันดอกไม้นำหน้าขบวนแห่ขันหมาก

คลิกดูข้อมูลของ Chormuang Wedding planner chiangmai


เมื่อขบวนแห่มาถึงพิธี เจ้าสาวจะออกมารอรับเจ้าบ่าว ฝ่ายเจ้าบ่าวจะไปหาเจ้าสาวได้จะต้องเจราจา ขอผ่านพิธีกั้นประตูเงินประตูทอง (คล้ายกันกับพิธีก้นประตูเงินประตูทองแบบภาคกลาง) โดยจะมีการโห่ร้องหยอกล้อกันอย่างสนุกสนาน ในอดีตประตูขั้นสุดท้ายจะมีการล้างเท้าเจ้าบ่าว โดยเด็กๆถือขันน้ำรดลงที่เท้าเจ้าบ่าว และเจ้าบ่าวก็ต้องมอบเงินรางวัลตอบแทนให้


คำถามที่เจ้าบ่าวจะต้องเจอจากผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าสาว

ผู้ใหญ่ฝ่ายกั้นประตูบ้านเจ้าสาวถาม : ปากั๋นมาหยะหยัง ปะล้ำปะเหลือจะอี้นี่

ผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าบ่าวตอบ : วันนี้จะเอาหน่อดี จาวงาม มาปลูกมาฝังกับพี่น้องบ้านนี้ หันว่าบ้านนี้เพิ่นดินดีน้ำดี

ฝ่ายเจ้าสาวถาม : บ้านนี้มีประตูเงินประตูคำ จะเข้าไปง่ายๆบ่ได้ก้า ต้องจ่ายค่าผ่านประตู

ฝ่ายเจ้าบ่าวตอบ : แล้วจะเอาเท่าใดเล่า …

เมื่อเจรจาตกลงกันแล้ว จ่ายเงินแล้ว เจ้าบ่าวก็จะตอบว่า : วันนี้เป็นวันดี  เป็นวันมงคล หมู่เฮาจะเอาแก้วมาสวมหัวแหวน จะเอาทองมาเป๋นแผ่นเดียวกั๋น ขอทางฝ่ายเจ้าสาวจงอินดูเมตตาหื้อเข้าไปเทอะ

ผู้ใหญ่บ้านเจ้าสาวเจรจาตอบ : วันนี้เป็นวันดียามดี  มีจายหนึ่งญิงหนึ่ง  จะมาอยู่แปงแต่งสร้างโตยกัน เจินเข้ามาเลย


เรียกขวัญและผู้ข้อมือบ่าวสาว

คลิกดูข้อมูลของ Chormuang Wedding planner chiangmai


พิธีเรียกขวัญ ผู้ข้อมือบ่าวสาว

เมื่อเจ้าบ่าวผ่านประตูเงินประตูทองเข้ามาในพิธีแล้ว เจ้าบ่าวเจ้าสาวจะต้องไหว้พ่อแม่ทั้งสองฝ่าย  ลำดับต่อไปก็จะเจ้าสู่ทำพิธี “เรียกขวัญและผูกข้อมือบ่าวสาว” โดยให้หญิงนั่งซ้าย ชายนั่งขวา แขกผู้ใหญ ่หรือพ่อแม่แต่ละฝ่าย หรือปู่อาจารย์ เป็นผู้สวมฝ้ายมงคล ที่ศีรษะของทั้งสองคนโยงคู่กัน และปู่อาจารย์หรือผู้ประกอบพิธี เป็นผู้เรียกขวัญคู่บ่าวสาวให้รักกันยืนนานชั่วชีวิต  จากนั้นญาติผู้ใหญ่และพ่อแม่เจ้าสาวจะเป็นผู้มัดมือและอวยพรคู่บ่าวสาวก่อน ตามด้วยญาติผู้ใหญ่และพ่อแม่เจ้าบ่าว


การผูกข้อมือ จะใช้ฝ้ายดิบ หรือ ฝ้ายไหมมือ โดยผู้ที่ผู้ข้อมือให้บ่าวสาวจะต้องกล่าวคำอวยพรให้แก่บ่าวสาว เช่น หื้อรักกัน แพงกัน  หื้อเจริญก้าวหน้า ริมาค้าขึ้น พลันมีลูกเต็มบ้าน มีหลานเต็มเมือง จากนั้นก็จะมอบซองเงินให้กับคู่บ่าวสาวใส่ในขันสลุง ในปัจจุบันถ้าหากเป็นแขกผู้ใหญ่ คู่บ่าวสาวก็จะมอบของไหว้ให้ เป็นการตอบแทน  ของรับไหว้ที่มอบให้เช่น ขันเงินขนาดเล็ก  หรือ ของชำร่วยที่เตรียม หลังจากนั้นแล้ว ปู่อาจารย์จะเป็นผู้ถอดฝ้ายมงคลออก เป็นอันเสร็จพิธี


การเรียกขวัญแต่งงาน  ชาวล้านนามีความเชื่อว่า คนเรามีขวัญอยู่ ๓๒ ขวัญ อยู่ประจำอวัยวะต่างๆ ประจำตัว เพื่อปกปักรักษาผู้เป็นเจ้าของขวัญให้มีความสุข ไม่เจ็บป่วย แต่ถ้าขวัญออกจากร่างกาย จะมีผล ทำให้ผู้นั้นเกิดการเจ็บป่วย มีความทุกข์หรือเกิดผลร้ายต่างๆ  ดังนั้น เพื่อให้ขวัญอยู่ที่เดิม จึงจำเป็นต้องจัดพิธี  ทำขวัญ หรือ เรียกขวัญ นอกจากนั้นการเรียกขวัญยังเป็นการสร้างพลังและกำลังใจ และยังเป็นการเตือนสติให้ผู้ได้รับการเรียกขวัญด้วยว่า ในวาระนั้นๆ ผู้ได้รับการเรียกขวัญกำลังมีการเปลี่ยนแปลงในชีวิต ซึ่งกำลังย่างเข้าสู่ชีวิตแบบหนึ่ง จึงเป็นการเตือนเพื่อให้เกิดสติ  คือ ความรู้ตัว  รู้ว่าตัวเองกำลังจะเป็นผู้ครองเรือน เป็นพ่อเรือนแม่เรือน จะต้องประพฤติปฏิบัติตนให้เหมาะสมกับชีวิต   


ขันผูกข้อมือสมัยใหม่

คลิกดูข้อมูลของ Chormuang Wedding planner chiangmai


เครื่องประกอบพิธีเรียกขวัญ

ชาวล้านนาจะนิยมเรียก บายศรี ว่า ขั้นตั้งบายศรี เป็นเครื่องบูชาครู หรือยกครู ในเวลาจะประกอบพิธีกรรมต่างๆ โดยจะมีของใช้สำหรับบูชาครู ประกอบด้วย

1. ข้าวเปลือก ข้าวสาร อย่างละ 1 กระทง

2. ผ้าขาว ผ้าแดง อย่างละ 1 ผืน (ประมาณ 1 วา)

3. สวยหมากสวยพลู 8 สวย

4. สวยดอกไม้ ธูปเทียน อย่างละ 8 สวย

5. หมากแห้ง 1 หัว

6. เงินบูชาครู 56 บาท

7. น้ำขมิ้นส้มป่อย 1 ขันเล็ก

ของทั้งหมดนี้ ใส่รวมกันลงในพาน หรือ ถาด ก่อนจะทำพิธีเรียกขวัญ ปู่อาจารย์จะเริ่มต้นโดยการขึ้นขันตั้งก่อน จึงจะทำพิธีเรียกขวัญ ปัจจุบันไม่เป็นที่นิยมเท่าใดนัก ส่วนใหญ่หลังจากปู่อาจารย์ทำพิธีเรียกขวัญเสร็จแล้ว ก็จะมอบปัจจัยบูชาครูตามสมควร


ส่งตัวเข้าห้องหอ

ก่อนส่งตัวเจ้าบ่าวเจ้าสาวเข้าห้องหอ จะต้องมัดมือเจ้าบ่าวเจ้าสาวติดกันก่อน โดยมีพ่อแม่หรือบุคคลที่เคารพนับถือ บุคคลที่มีชื่อเป็นมงคล เป็นผู้จูงคู่บ่าวสาวเข้าห้อง โดยต้องนำบายศรีหน้า ตามด้วยน้ำบ่อแก้ว คือสลุงที่ใส่เงินทองที่ผู้มาร่วมงานได้มอบให้ตอนมัดมือบ่าวสาว การจุงเข้าห้องโดยญาติฝ่ายเจ้าสาวจูงมือเจ้าสาว ญาติฝ่ายเจ้าบ่าวจูงมือเจ้าบ่าว ซึ่งบนเตียงนอนมีกลีบดอกไม้โปรยไว้           

 

พ่อแม่หรือผู้ใหญ่ที่แต่งงานครั้งเดียว และอยู่ด้วยกันเจริญก้าวหน้า เป็นผู้นอนเป็นตัวอย่างแล้วให้ทั้งสองต้องนอนด้วยกันเป็นพิธี  และมีการให้โอวาทในการครองเรือน เรียกว่า สอนบ่าว สอนสาว เช่น ให้ผัวเป็นแก้ว เมียเป็นแสง  บ่ดีหื้อเป็นผัวเผต เมียยักษ์  หื้อมีลูกเต็มบ้าน หลานเต็มเมือง  หื้อฮักกั๋นแพงกั๋นอยู่ตราบเสี้ยงชีวิต ถ้าผัวเปนไฟ หื้อเมียเปนน้ำ   หื้อพ่อชายเป็นหิง แม่ญิงเป็นข้อง คือให้ผู้ชายเป็นคนหาเงินทอง  ส่วนผู้หญิงเป็นผู้เก็บรักษาทรัพย์สมบัติ จากนั้นก็จะเป็นอันจบพิธีแต่งงานแบบล้านนา


ขอบคุณข้อมูลจาก : library.cmu.ac.th


ค้นหาเวดดิ้งแพลนเนอร์ได้ที่นี่


มาค้นหาข้อมูลการจัดพิธีแต่งงานแบบไทยกัน : 

3 เทคนิคจัดงานแต่งแบบไทยๆ 'ไม่เน้นพิธีการ' ให้ดูทันสมัยในแบบบ่าวสาวรุ่นใหม่

มารู้จักพิธีเรียงหมอนและพิธีส่งตัว อีกหนึ่งขั้นตอนพิธีแต่งงานแบบไทยที่สำคัญ

ตัวช่วยจัดงานแต่งงานพิธีไทย ขั้นตอนที่ดูยุ่งยากวุ่นวายก็กลายเป็นเรื่องง่ายของบ่าวสาวยุคนี้

เกมส์กั้นประตูเงินประตูทองยอดฮิต! ที่เพื่อนเจ้าสาวต้องมีโพยในทุกงานแต่งงาน

4 สิ่งสำคัญในพิธีแต่งงานแบบไทย ที่บ่าวสาวต้องเตรียมให้พร้อมก่อนวันแต่งงาน





บทความที่เกี่ยวข้อง

6,189 0

4 ทีมเวดดิ้งแพลนเนอร์สุดเจ๋ง ที่จะทำให้งานแต่งงานของคุณสมบูรณ์แบบที่สุด

7,299 0

[NEW!] รวม 4 เวดดิ้งแพลนเนอร์ สุดครบเครื่องเรื่องจัดงานแต่ง แบบไม่ต้องเหนื่อยวัดดวง

  • เวดดิ้งแพลนเนอร์
  • จัดงานแต่ง
  • แพลนเนอร์
  • งานแต่ง
  • แต่งงาน
9,499 0

7 Step พิธีแต่งงานแบบจีนสไตล์อาตี๋อาหมวยสมัยใหม่ ไม่ยุ่งยากถูกใจผู้ใหญ่

  • พิธีแต่งงาน
  • chinese
  • แต่งงาน
  • ceremony
  • organize

แนะนำผู้ให้บริการ

11,107 1

PaR WEDDING

กรุงเทพมหานคร
  • วางแผนแต่งงาน
  • แต่งแบบไทย
42,449 64

อิงรัก

กรุงเทพมหานคร
  • วางแผนแต่งงาน
  • แต่งแบบไทย
42,589 73

Mittaneeya Wedding

กรุงเทพมหานคร
  • วางแผนแต่งงาน
  • ธีมงานแต่ง & นานาชาติ
26,679 12

Sweet Blossom Organizer

สระบุรี
  • วางแผนแต่งงาน
  • แต่งแบบไทย
18,192 129

Chormuang Wedding planner chiangmai

เชียงใหม่
  • วางแผนแต่งงาน
  • แต่งแบบไทย
22,760 24

moon & mercury

กรุงเทพมหานคร
  • วางแผนแต่งงาน
  • แต่งแบบไทย


Are you a member?

Welcome back to HappyWedding.Life

FORGOT YOUR PASSWORD? Reset it here
Use your preferred social network
Are you not a member yet?
About Happy Wedding Life

Announcement

เนื่องจากมีการอัพเกรดระบบใหม่ การ Login เข้าสู่ระบบจำเป็นต้องทำการเปลี่ยนรหัสผ่านก่อน หากคุณไม่สามารถ login ได้กรุณาเปลี่ยนรหัสผ่าน ที่นี่


FORGOT YOUR PASSWORD? Reset it here
Are you not a member yet?
About Happy Wedding Life
{{ alertMessage.text }}